A 18

10.02.22

Even voorstellen: Michel van Dartel is het nieuwe boegbeeld van route Kunst

Janneke Wesseling gaat binnenkort met emeritaat en heeft daarom onlangs haar taken als boegbeeld van de route Kunst neergelegd. Zij stelde Michel van Dartel voor als haar opvolger, een voorstel dat door de stuurgroep van de route Kunst van harte werd ondersteund. Van Dartel is directeur van het platform voor kunst en mediatechnologie V2_Lab in Rotterdam en lector bij Avans Centre for Art Design and Technology.

Van Dartel kan zich goed vinden in de doelen van de Nationale Wetenschapsagenda (NWA) en in de missie van de route Kunst zoals geformuleerd onder het voorzitterschap van Wesseling. Van Dartel: "Ik ervaar het vertrouwen dat de stuurgroep van de route Kunst in mij heeft als een enorme stimulans, ook voor het werk dat ik als directeur en lector doe."

MENSELIJKE COGNITIE EN DE ROL VAN DE RELATIE TUSSEN LICHAAM EN OMGEVING
Van Dartel heeft een achtergrond in de cognitiewetenschap, waarbinnen hij van een studie cognitieve psychologie doorstroomde naar een promotie in de kunstmatige intelligentie. "Binnen die promotie richtte ik me op empirisch bewijs op basis van robotica onderzoek voor de stelling dat cognitie enkel verklaard kan worden op basis van interactie tussen brein, lichaam en omgeving. Dat ons lichaam en de omgeving waarin we verkeren er (ook) toe doen in het verklaren van zaken als gedachten, waarneming en herinneringen was destijds vooral voer voor filosofen. En voor kunstenaars, realiseerde ik me gaandeweg."

Van Dartels interesse in menselijke cognitie en de rol van de relatie tussen lichaam en omgeving in de verklaring daarvan heeft zich vertaald in een specifiekere interesse in hoe technologie ingrijpt in die relatie en haar verandert. "Als je het idee omarmt dat onze cognitie voortkomt uit interactie tussen ons brein, lichaam en omgeving, dan besef je je ook hoe groot de impact is van technologie die ingrijpt op die interactie, op ons denken, waarnemen, herinneren, et cetera." De lector geeft aan dat hij wetenschappelijk onderzoek beperkt vindt in wat het op dit vlak te bieden heeft. "Of beter gezegd, er valt nog veel te leren door de wetenschap van de kunst."

DE OVERSTAP VAN WETENSCHAP NAAR KUNST
Ondanks dat Van Dartel vanaf zijn tienerjaren actief is geweest in de cultuur en evenementensector realiseerde hij pas tijdens zijn promotieonderzoek dat veel kunstenaars dezelfde vragen onderzochten en daar op manieren op reflecteerden die veel beter paste bij zijn opvattingen. "Ik heb in die tijd veel weerstand ervaren in mijn pogingen om binnen mijn promotieonderzoek kunstenaars te betrekken en ik heb toen aan den lijve ervaren hoe de wetenschap neerkijkt op de kunst. Dat heeft mij destijds gedwongen de overstap te maken van de wetenschap naar de kunst, maar ik ben me altijd in blijven zetten als ambassadeur voor verbetering op dat gebied."

Dit doet Van Dartel ten eerste door zich als directeur van V2_Lab én als lector in te zetten voor de ontwikkeling van artistiek onderzoek en voor het creëren van nieuwe kansen voor kunstenaars om onderzoek te doen. Daarnaast neemt hij zitting in allerlei gremia. Daarin ziet hij kansen voor onderzoek voor en door de kunst of kansen om de kwaliteit en status van artistiek onderzoek te verbeteren. "Zo zet ik me momenteel als lid van de Taskforce Professional Doctorate Kunst+Creatief in voor het uitbreiden van de promotiemogelijkheden voor kunstenaars en sloot ik me in 2020 aan bij de route Kunst."

HET MAATSCHAPPELIJK BELANG VAN KUNST SERIEUS NEMEN
Naast dat Van Dartel de kunst als complementair ziet aan de wetenschap is hij zich over de jaren sterk bewust geworden van dat ook de kunst zelf ontwikkelt en dus onderzocht moet worden, zo vertelt hij. "De kunst is altijd in beweging doordat kunstenaars steeds nieuwe urgenties zien, maar als je het maatschappelijk belang van kunst echt serieus neemt dan moet je ook de ontwikkeling van haar esthetiek, uitingsvormen en praktijken ondersteunen met onderzoek."

"Dat is dan ook wat ik hoop uit te dragen als boegbeeld van de route Kunst", zegt hij. "Gezien mijn achtergrond kun je er op rekenen dat ik daarbij bijzondere aandacht zal schenken aan onderzoek rond de esthetiek, uitingsvormen en praktijken die nodig zijn om de impact van technologische voortgang te duiden en te verbeelden."

Beeld: Michiel Walrave.